3D Baskı Fiyatları: Fiyatı Neler Belirler?

3D baskı fiyatı neye göre belirlenir?

3D baskı fiyatı üç ana kalemden oluşur: harcanan filament, yazıcının parçaya ayırdığı makine süresi ve insan emeği (dosya hazırlığı, destek temizliği, son işlem, gerekiyorsa modelleme). Bu kalemlerin oranı parçadan parçaya değişir: küçük ama karmaşık bir parçada emek, büyük ve basit bir parçada malzeme ile süre öne çıkar.

Aşağıdaki tablo teklif hazırlarken baktığımız etkenleri ve her birini sizin tarafınızda nasıl azaltabileceğinizi gösteriyor. Etkenler birbirinden bağımsız değildir; baskı yönünü değiştirmek, destek miktarını, süreyi ve dayanımı aynı anda etkiler.

Doluluk oranı ve duvar sayısı fiyatı ne kadar değiştirir?

Doluluk oranı (infill), parçanın dış kabuğu içinde kalan hacmin ne kadarının plastikle dolacağını belirler; dış kabuğa dokunmaz. Bu yüzden doluluğu %20’den %40’a çıkarmak iç dolgudaki malzemeyi kabaca iki katına çıkarır, ama parçanın toplam malzemesini iki katına çıkarmaz. Artışın büyüklüğü, parçanın ne kadarının kabuk, ne kadarının iç hacim olduğuna bağlıdır.

Somut bir örnek: kenarı 40 mm olan bir küpte iki duvar ve dörder alt-üst katmandan oluşan kabuk, toplam hacmin yaklaşık sekizde biridir. Doluluğu %20’den %40’a çıkardığınızda toplam filament yaklaşık %50-60 artar. Aynı değişiklik, duvar kalınlığı 2 mm olan bir muhafaza kutusunda fiyatı çok az etkiler; çünkü o kutunun hacminin neredeyse tamamı zaten duvarlardan ve alt-üst katmanlardan oluşur.

Dayanım için duvarlar daha verimlidir. Eğilme ve burulma yükünü büyük ölçüde parçanın dış kabuğu taşır; fonksiyonel bir parçada iki duvarı dörde çıkarmak, doluluğu iki katına çıkarmaktan çoğu zaman daha az malzemeyle daha fazla dayanım kazandırır.

Katman yüksekliği ve malzeme baskı süresini nasıl etkiler?

Baskı süresi katman sayısıyla doğrudan ilişkilidir. 60 mm yüksekliğindeki bir parça 0,2 mm katmanla 300, 0,12 mm katmanla 500 katmanda basılır; nozzle her katmanda benzer bir yol izlediği için süre de yaklaşık aynı oranda, yani üçte iki kadar uzar. Uzun bir parçayı yatırarak basmak da katman sayısını, dolayısıyla süreyi azaltır.

İnce katman; kubbeli yüzeylerde, figürlerde ve görünür dekoratif parçalarda basamak görüntüsünü azaltır. Fikstür, braket ya da bir kutunun içine giren parçada ise 0,2-0,28 mm katman hem yeterince düzgün hem belirgin biçimde daha hızlıdır. Katman yüksekliğini bu yüzden varsayılan bir “en kaliteli” ayara göre değil, parçanın görünürlüğüne göre seçiyoruz.

Malzeme de süreyi değiştirir. ABS, ASA, PC ve naylon çarpılmaya (warping) eğilimli olduğu için kapalı ve ısınmış ortamda, genellikle PLA’dan yavaş basılır. Karbon fiber katkılı filamentler aşındırıcıdır ve sertleştirilmiş çelik nozzle gerektirir. Nozzle, kayış ve rulman aşınması da makine saatinin gerçek maliyetine dahildir; bunu 3D yazıcı bakımı yapan bir servis olarak en yakından gören taraf biziz.

Destek, boyut ve son işlem fiyata nasıl yansır?

Destek yapıları, dikeyden yaklaşık 45 dereceden fazla eğimli çıkıntıların altına basılan geçici iskelelerdir. Baskıdan sonra atılırlar ama hem filament hem süre olarak maliyete girerler; üstüne elle temizlenirler ve değdikleri yüzeyde iz bırakırlar. Desteği azaltmanın en etkili yolu tasarımdadır: keskin taşmalar yerine 45 derecelik pah, yatay delikler yerine damla biçimli delik.

Parça yazıcı tablasını aştığında bölünür. Her ek yeri için hizalama pimi tasarlanır, parçalar yapıştırılır ve ek yeri gerekirse dolgu ile zımparayla gizlenir; bu işçilik malzemeden bağımsız olarak fiyatı artırır. Büyük ve düz ABS veya ASA parçalar ayrıca köşelerden kalkma riski taşır. Ayrıntılar büyük boy 3D baskı sayfasında.

Son işlem tamamen el emeğidir ve parçanın yüzey alanıyla büyür. Zımpara ve dolgu astarı talebe göre yapılır; boya istiyorsanız talebinizi konuşalım, çünkü iyi bir boya yüzeyi en az astar kadar emek ister.

Tasarım ihtiyacı ve sipariş adedi fiyatı nasıl değiştirir?

Hazır dosya yoksa önce parçanın 3D modeli çıkarılır ve bu emek fiyatın ayrı bir parçasıdır. Düz yüzeyli bir ara parça kısa sürede çizilir; klips, vida dişi ve birbirine geçen parçalar ise daha uzun sürer ve çoğu zaman bir deneme baskısı ister. Tek adetlik küçük bir parçada modelleme emeği baskı maliyetini aşabilir; bir kez hazırlanan model ise sonraki siparişlerde yeniden çizilmez. Modelleme süreci 3D tasarım ve modelleme sayfasında anlatılıyor.

Adet tarafında her işin bir kez yapılan bir hazırlığı vardır: dosya kontrolü, dilimleme, ayar seçimi, gerekirse deneme baskısı. Tek adette bu hazırlığın tamamı o parçaya yüklenir, yirmi adette yirmiye bölünür. Buna karşın malzeme ve baskı süresi her parça için ayrı harcanır; on adetlik siparişin birim fiyatı düşer ama tek adet fiyatının onda birine inmez. Onlarca ile yüzlerce adet arası ihtiyaçlar için küçük seri üretim sayfasına bakın.

Neden sabit bir 3D baskı fiyat listesi yok?

Gram ya da santimetreküp başına sabit fiyat pratik görünür ama 3D baskıda yanıltıcıdır. Aynı ağırlıktaki iki parçadan biri yatık ve desteksiz basılıp kısa sürede bitebilir; diğeri uzun, ince ve destekli olduğu için birkaç katı süre ve elle temizlik isteyebilir. Sabit liste ya basit parçayı pahalılaştırır ya da karmaşık parçayı gerçek maliyetinin altında gösterir. Bu yüzden her parçayı dilimleyicide gerçek ayarlarıyla hesaplayıp parça bazında teklif veriyoruz.

Hızlı ve doğru teklif için ne göndermelisiniz?

İlk mesajda aşağıdakilerin ne kadarı gelirse teklif o kadar hızlı ve kesin çıkar. Hepsini bilmek zorunda değilsiniz; eksik olanı biz sorarız.

• Model ya da referans: STL, 3MF veya STEP dosyası; yoksa cetvelli fotoğraf ve kumpas ölçüleri. Dosya hazırlığı için STL dosyası bastırma rehberine bakın.
• Kullanım koşulu: İç ya da dış mekân; güneş, ısı, nem veya yağ teması.
• Yük: Parça ağırlık taşıyacak mı, darbe alacak mı, esneyecek mi?
• Kritik ölçüler: Başka parçaya geçen yüzeyler, delik çapları, vida aralıkları.
• Adet: Şimdi kaç tane gerekiyor, ileride yedek gerekecek mi?
• Yüzey ve renk: Baskıdan çıktığı gibi mi, zımparalı ve astarlı mı; renk tercihi.
• Zaman ve teslim: Parça ne zaman lazım; İstanbul’un hangi ilçesine, kuryeyle mi elden mi?

Malzemeyi bilmiyorsanız kullanım koşulunu anlatmanız yeterli; filamentlerin farkını 3D baskı malzemeleri rehberinde karşılaştırdık.